1954 yapımı Animal Farm, Orwell'in aynı adlı romanından uyarlanmış, çekimler esnasında da CIA'in müdahalelerinden -buraya geleceğim.- nasibini almış bir Joy Batchelor & John Halas filmi..
Bir çiftliğin sahibi, Mr. Jones, hayvanlara kötü muamele göstermektedir. Bu duruma katlanamayan, çiftlikteki en yaşlı domuz Old Major, tarihe geçen bir konuşma yapar ve bu konuşmasıyla devrimin fikir babası olur, Jones'u çiftlikten kovduktan sonra kendi kanunlarını koyarak çiftliği yeni bir düzene sokar. Snowball (domuzlardan biri) çiftliğin enerji ihtiyacını karşılamak için değirmen tasarlarken Napolyon tarafından mağlup edilir. Napolyon'un başa geçmesiyle her şey ters gitmeye başlar. Ticarete başlamış çiftlikte domuz toplumu lüks bir yaşam yaşarken diğer hayvanlar çok az yemekle, kıt kanaat geçinmeye başlar. Napolyon, kuralları kendi ırkına uygun tasarlarken Boxer'ın ölümüyle çiftlik daha kötü bir ortama dönüşür. Hayvanlar da tek çareyi yeni bir devrimde bulurlar..
Kısa bir özetten hikayenin '10 ile '40 yılları arası SSCB dönemine parmak bastığını, Stalinizme sert eleştiriler yönelttiğini anlamak mümkün. Karakterler o dönemden birer şahsiyeti, ideolojiyi ve toplumu temsil etmekte. Old Major-Marx veya Lenin, Snowball-Troçki, Napolyon-Stalin, Jones-Rus Çarı, Boxer-İşçi Sınıfı, Napolyon'un kaldırdığı Hayvanizm-Marksizm ve Leninizm ilişkisini kurabilmek oldukça basit.
Ancak filmin romandan önemli bir farkı var: Roman sonunda hayvanlar, kurtuluş için devrimi planlamıyor, filmdeyse hayvanlar, baskıcı rejimden kurtulmak için ikinci devrim hazırlıklarına başlıyorlar. CIA de tam burada devreye giriyor. Yeni bir devrim olacağının gösterilmesi, filmin sinemalarda gösterilen ilk uzun metraj İngiliz animasyonu olması gibi olaylar da CIA'in çekimlere neden müdahil olduğu yönündeki teorileri pekiştiriyor... Bahsettiğim İngiliz animasyonu meselesi de Amerika-İngiltere ilişkilerinin durumuna yönelik tespitleri de mümkün kılıyor sanki...
Kitapta "Stalin ile komünizmin diktaya dönmesi, sonrasında yaşanan aksaklıkların sorumlusu komünizm değil, diktatörlük ve liderdeki güç kaygısıydı" olarak lanse edilirken filmde bahsedilen temsili Stalin rejiminin arka planında anti komünist propaganda hakim gibi duruyor. Bu yüzden filmin CIA açısından sorun oluşturacak bir tarafı yok bana kalırsa...
